Aan het einde van deze maand is het zover: we gaan weer over naar de wintertijd en dus gaat de klok een uur achteruit. Voor iedereen zonder kinderen betekent dit lekker een uur langer blijven liggen of een uur langer genieten van je kopje koffie in de ochtend. Maar je kindje heeft helemaal nog geen besef van tijd. In plaats van 07:00 is het dan ineens 06:00 wanneer ze rechtop in bed zitten. En daar zit je niet op te wachten!

Zeker wanneer je een vroege vogel hebt die standaard om 06:00 wakker is, kan de overgang naar de wintertijd je best zenuwachtig maken. Want niemand heeft zin om de dag al om 05:00 te starten.

De overgang naar de wintertijd voor baby’s van 0-3 maanden

Bij hele jonge baby’s is de biologische klok nog niet volledig ontwikkeld. Vaak hebben ze nog geen vast ritme in de dag en dutjes verschillen nog erg in lengte. De tijd van opstaan in de ochtend wordt ook nog minder gedreven door hun interne klok. Dit maakt dat de overgang voor deze baby’s vaak niet tot grote problemen leidt.

Wat kun je doen:

• Je kleintje is nog erg gevoelig voor te lange wakkertijden. Speel hier daarom niet te veel mee.
• Voeg een extra powernap toe aan het einde van de dag om de bedtijd te verschuiven naar later.
• Help je baby overdag om dutjes te verlengen door te wiegen, dragen of je kindje bij je te laten slapen.

De overgang naar de wintertijd voor baby’s >4 maanden

Optie 1: de routine iedere 1-2 dagen opschuiven

Door de routine van je kindje iedere 1-2 dagen op te schuiven, went de biologische klok hieraan. Op deze manier kom je uiteindelijk een uur later uit op de dag dat de wintertijd ingaat en ben je weer terug op de oude tijden. 

Deze optie werkt goed voor:

• Baby’s die een vaste routine hebben
• Baby’s die gevoelig zijn voor te lange wakkertijden
• Baby’s tussen 4-6 maanden
• Vroege vogels

Wakkertijden en de lengte van de dutjes blijven hetzelfde. Het enige wat je doet is de routine 10-15 minuten opschuiven, inclusief starttijd van de dag, dutjes, maaltijden en bedtijd.

Het is heel logisch dat je kindje niet direct iedere ochtend 10-15 minuten later wakker zal worden. Hou wel vast aan het opschuiven van de starttijd van de dag. Het belangrijkste is dat je de dag niet eerder start. Hou je kindje op zijn kamer in het donker. Wanneer het tijd is doe je het licht aan, geef je de eerste voeding en begin je de dag. Dit stimuleert de biologische klok van je kindje steeds iets later ‘aan’ te gaan.

Voorbeeld met 2 dutjes: de routine iedere 2 dagen met 15 minuten opschuiven

Voorbeeld met 2 dutjes: de routine iedere dag met 10 minuten opschuiven 

Gebruik je een slaapwekker/slaaptrainerklok voor je kindje? Vergeet niet de starttijd steeds op te schuiven met 10-15 minuten!

Optie 2: de wakkertijd met 5-15 minuten verlengen

Dit is een goede optie wanneer het niet mogelijk is om al de maandag of dinsdag voor het ingaan van de wintertijd te starten, bijvoorbeeld doordat je kindje naar de opvang gaat. Je start de dag voor de wintertijd – zaterdag – met de wakkertijden verlengen met 5-15 minuten. We willen je kindje niet zo ver pushen dat hij oververmoeid raakt, maar net iets langer ophouden zodat de bedtijd later zal vallen.

Deze optie werkt goed voor:

• Baby’s die niet zo gevoelig zijn voor oververmoeidheid
• Baby’s ouder dan 6 maanden
• Baby’s die meerdere dagen per week naar een opvang/gastouder gaan

Voorbeeld met 2 dutjes: wakkertijd verlengen met 10 minuten

Dit is een voorbeeld van een kindje op een 2,5-3-4 ritme met 2 dutjes. De wakkertijden worden allemaal met 10 minuten verlengd naar 2 uur 40 minuten, 3 uur 10 minuten en 4 uur 10 minuten, zodat je op zaterdag en zondag in totaal 30 minuten later uitkomt. Vanaf maandag hervat je de tijden van de routine zoals normaal (maar dan in de wintertijd). Vanaf dat moment hou je dus weer 2,5-3-4 uur aan.

Optie 3: je doet niets

Het is natuurlijk ook een optie om op zondagochtend direct de oude tijden op te pakken. Dit is een lastige aanpak, want de biologische klok van je kindje is gewend aan de oude tijden. Maar wanneer je vasthoudt aan de ‘gewone’ tijden van de routine, zul je zien dat je binnen 5-7 dagen weer op schema bent, inclusief de starttijd in de ochtend.

Deze optie werkt goed voor:

• Kinderen die van nature later wakker worden
• Kinderen die in de ochtend zichzelf lang kunnen vermaken in bed
• Kinderen die goed met langere wakkertijden om kunnen gaan
• Oudere kinderen

BELANGRIJKSTE TIPS

1. Donker en licht zijn de sleutel

De biologische klok (circadiaans ritme) wordt voornamelijk gestuurd door donker en licht. Maak hier dus gebruik van! Ga in de ochtend met je kindje naar buiten. Doe de lichten aan wanneer het tijd is om op te staan. Ga bij slecht weer voor het raam zitten om te ontbijten. Zonlicht in de ochtend helpt om de biologische klok op te starten en stimuleert de aanmaak van melatonine, het slaaphormoon, in de avond. Tijdens de voorbereiding naar de wintertijd is het dus van belang dat je je kindje niet blootstelt aan licht voordat je de dag wilt starten!

In de avond kun je hier ook gebruik van maken door op tijd de lichten te dimmen. Dit zorgt ervoor dat het lichaam van je kindje alvast melatonine aan gaat maken, waardoor het makkelijker is om bij bedtijd in slaap te vallen.

Bij de overgang naar de wintertijd zijn licht en donker je beste vrienden! 

2. Pas alle tijden aan, dus ook die van voedingen en bedtijd

Naast licht wordt de biologische klok ook gestuurd door voeding en interactie. Dit is de reden dat we altijd rond dezelfde tijd honger krijgen door de dag. Als je alle slaaptijden opschuift, neem dan ook de tijden van voedingen mee.

3. Geef je kindje de tijd

Net als bij een jetlag heeft de biologische klok even de tijd nodig om zich aan te passen naar de nieuwe tijden. Geef je kindje – en jezelf – de tijd hiervoor en raak niet in paniek wanneer je baby zondagochtend toch om 06:00 wakker is. Ook nu kun je nog prima de tactieken zoals hierboven omschreven gebruiken om de dag steeds wat verder op te schuiven. 

Meestal is de interne klok na 5-7 dagen helemaal gewend en wordt je kindje weer op de oude tijd wakker in de ochtend. 

4. Vraag hulp wanneer het niet lukt

Is het al meer dan twee weken terug dat de wintertijd is ingegaan, maar wil je baby nog steeds de dag om 05:00 starten? Weet dan dat er hulp voor je is! Ik help je om die dagen weer op te schuiven naar fijne tijden die werken voor jouw kindje en jullie gezin. Boek gratis een kennismakingsgesprek van 15 minuten om de mogelijkheden te bespreken of boek direct één van de pakketten.