Dit herken je vast wel. Je bent 20 minuten bezig om je baby in slaap te helpen en slapend weg te leggen. Je sluipt de kamer uit om even wat tijd voor jezelf te hebben. Koffie zetten, je lunch maken, je zet Netflix aan en dan….whaaaaaaa! Weer één van de vele korte dutjes.

Baby’s en jonge kinderen doen dutjes tot de leeftijd van ca. 3 jaar om ze de dag door te helpen. Het is een kans voor de slaapdruk om steeds een beetje af te nemen en voor de hersenen om alle indrukken te verwerken.

Om dit goed te kunnen doen, zijn uitsluitend korte dutjes de hele dag door vaak niet voldoende. Zeker niet als deze dutjes nooit een hele slaapcyclus van 45 minuten zijn. Dus waarom komen baby’s dan toch vaak in een patroon van korte, inconsistente hazenslaapjes? En wat kun je doen om je baby uit deze cyclus te halen en langere dutjes te gaan zien?

Korte dutjes van 0 tot 4 maanden

Pasgeboren baby’s lijken wel eeuwig te kunnen slapen. Dutjes kunnen soms wel 3-4 uur duren, gevolgd door maar een korte tijd van wakker zijn voor ze opnieuw gaan slapen. Dit is heel natuurlijk en heeft vooral te maken met een flinke dosis melatonine (slaaphormoon) die een baby meekrijgt bij de geboorte. Daarnaast is het dag en nacht ritme vaak omgedraaid bij pasgeboren baby’s, waardoor ze overdag heel veel slapen en ’s nachts soms langere periodes wakker zijn.

Na de eerste paar weken kun je gaan merken dat je baby als het ware ‘wakker wordt’. Dutjes worden korter en er lijkt steeds minder ritme in te zitten. Het kan hierdoor ook moeilijker worden voor je baby om in slaap te komen en te blijven. Dit komt omdat het meeste melatonine na 4-6 weken verdwenen is, maar een baby pas vanaf ongeveer 8 weken leeftijd zijn eigen melatonine gaat produceren. Hierin zit dus een korte periode van een aantal weken wanneer je duidelijk moeilijker slapen kunt zien.

Wat kun je doen van 0 tot 4 maanden?

Eigenlijk vrij weinig. Voor een jonge baby is het heel normaal om dutjes van verschillende lengtes te doen en op onregelmatige tijden. Het circadiaans ritme is nog niet goed ontwikkeld en ze slapen alleen op slaapdruk die zich opbouwt wanneer ze wakker zijn. Het is dus ook geen enkel probleem als je jonge baby korte dutjes van 20-30 minuten afwisselt met langere dutjes en dat dit iedere dag anders is.

Om je baby zo goed mogelijk te ondersteunen met het doen van goede dutjes kun je allereerst goed letten op de wakkertijden in combinatie met slaapsignalen als staren, rode wenkbrauwen krijgen en gapen. Een pasgeboren baby kan vaak maar zo’n 45-60 minuten per keer wakker zijn. Dit verlengt zich tot zo’n 90 minuten op 12 weken.

Het is volstrekt normaal om je baby in slaap te helpen op deze leeftijd en ook terug in slaap te helpen na een kort dutje. Probeer dit zo’n 15 minuten op de manier die je gewend bent. Als het niet lukt is dit geen probleem. Ga verder met de dag en blijf goed naar slaapsignalen kijken.

Ook gaan wandelen met je baby in de kinderwagen of een draagzak is een fijne manier om langere dutjes voor elkaar te krijgen. Maak je vooral geen zorgen over het aanleren van goede slaapgewoontes. Een pasgeboren baby heeft veel hulp nodig om te slapen en dat prima. 

Vanaf zo’n 8 weken leeftijd kun je op een zachte manier gaan oefenen met één dutje in bed te doen als dit daarvoor niet lukte. Maak de slaapkamer van je kleintje goed donker. Het gebruiken van witte ruis kan daarnaast een hele fijne toevoeging zijn, omdat het je baby herinnert aan de tijd in de baarmoeder en het omgevingsgeluiden filtert. Bij hele jonge baby’s werkt de Shush Pat methode vaak heel fijn.

Als laatste kun je gaan beginnen met voeden ná het wakker worden in plaats van vlak ervoor. Hiermee voorkom je dat je baby altijd met een voeding in slaap valt, wat op latere leeftijd tot problemen kan gaan leiden.

Korte dutjes van 4 tot 6 maanden

De slaapstructuur is nu ver ontwikkeld en je kunt meer regelmaat in de dutjes gaan verwachten. Rond 4 maanden leeftijd gaat je baby een belangrijke ontwikkeling door in de slaapcyclus. Het deel dat de NREM-slaap is uitgebreid van één fase naar vier fasen. Het in slaap vallen is iets wat je baby nu actief moet doen, waarbij hij eerst door lichte, slaperige stadia gaat. Dit kan een grote uitdaging zijn om aan te wennen. Deze periode staat ook wel bekend als de 4 maanden slaapregressie.

Het kan je baby veel moeite gaan kosten om in slaap te vallen door deze verandering. In plaats van kort wiegen en dan slapend wegleggen, schrikt je baby nu iedere keer wakker uit deze lichte slaap en moet je opnieuw beginnen. Hierdoor kan je baby voorbij het optimale slaapmoment komen en oververmoeid raken. Door de aanmaak van stresshormonen hierbij volgt vaak een te kort dutje.

Daarnaast ervaart je baby nu na iedere slaapcyclus een hele korte ontwaking. Baby’s weten vaak niet van nature hoe ze daarna verder moeten slapen, omdat ze opnieuw door die lichte slaapfasen moeten raken. Zeker als ze het initieel in slaap vallen niet zelfstandig doen, hebben ze na één slaapcyclus opnieuw jouw hulp nodig. De welbekende 45 minuten hazenslaapjes zijn hiervan een gevolg.

Wat kun je doen van 4 tot 6 maanden?

In deze periode zijn sommige baby’s er al klaar voor om langere dutjes uit zichzelf te gaan doen. Maar het is ook volstrekt normaal als je baby nog niet zo ver is in de ontwikkeling en iets meer tijd nodig heeft. Ook wanneer het tot 7/8 maanden duurt voor je baby langere dutjes kan doen is niet ongewoon.

Er zijn echter wel dingen die je kunt doen om die langere dutjes te stimuleren. Blijf zorgen voor een passende wakkertijd en zorg dat je baby 10-15 minuten voor die tijd in bed ligt. Op 4 maanden is de wakkertijd zo’n 2 uur, op 6 maanden zo’n 2,5 uur. Je baby doet nog 4 dutjes als deze altijd kort zijn of 3 dutjes als één langer dutje lukt.

Belangrijk: haal je kindje na een te kort dutje niet gelijk uit bed. Geef hem de kans weer terug te gaan slapen, eventueel met wat hulp van jou. Zo went het lichaam aan het koppelen van die slaapcycli overdag. Ga ook geen wakkertijden inkorten na een kort dutje, want dit stimuleert een volgend kort dutje.

Zorg nog steeds voor een hele donkere kamer met zo min mogelijk afleiding en ook voor een fijne temperatuur. Dutjes on the go zijn op deze leeftijd steeds minder vaak een succes. Ik raad dan ook aan alle dutjes in het ledikant te gaan doen.

Heel belangrijk op deze leeftijd is om te zorgen dat je baby niet wakker wordt door honger. Je bent waarschijnlijk al gestart met vaste voeding introduceren of gaat dat binnenkort doen. Het beste is om dit sowieso rond lunchtijd te gaan doen, zodat je baby extra voeding binnenkrijgt. Dit stimuleert een goed, lang middagdutje.

En als laatste: ga aan de slag met zelfstandig in slaap vallen als je baby dit niet kan. Doordat je baby alleen met jouw hulp in slaap kan vallen, heeft hij dit na iedere slaapcyclus opnieuw nodig. En dat staat zeker die langere dutjes in de weg!

Korte dutjes van vanaf 6 maanden

Vanaf ca. 6 maanden leeftijd is de slaapstructuur volledig ontwikkeld. Dit zou dus niet meer aan moeten voelen als ‘nieuw’ voor je baby. Overdag zijn drie zogenaamde natuurlijke slaapvensters ontstaan waarin slapen makkelijker zal zijn voor je baby: van 9-10 uur, 12-2 uur en 6-7 uur in de avond.

Baby’s vanaf 6 maanden leeftijd (of soms 7-8 maanden) hebben de ontwikkeling doorgemaakt om overdag slaapcycli te kunnen koppelen. Het is dus in principe voor alle baby’s vanaf nu mogelijk om langere dutjes te gaan doen. Met name afhankelijke slaapassociaties als in slaap voeden, wiegen of vasthouden zullen dit echter in de weg blijven staan. 

Wat kun je doen vanaf 6 maanden?

Net als bij de jongere baby’s worden korte dutjes vanaf 6 maanden veroorzaakt door één van de volgende dingen:

• Een slaapomgeving die niet bevorderlijk is
• Een verkeerd ritme (oververmoeid/ondervermoeid)
• Afhankelijke slaapassociaties
• Ontwikkelingssprongen en/of slaapregressies

Dit is ook de periode waarin baby’s overgaan van 3 naar 2 dutjes. Doordat je baby alleen korte dutjes doet kan deze overgang enorm rommelig verlopen en leiden tot oververmoeidheid bij bedtijd. Met weer slechte nachten tot gevolg.

Vanaf 6 maanden kun je actief gaan werken aan leren zelfstandig in slaap te vallen. Dit is op deze leeftijd verreweg de belangrijkste oorzaak voor korte dutjes en je kindje leren zelf te gaan slapen zal tot een enorme verbetering leiden. Een bijkomend voordeel is dat de nachten hierdoor ook aanzienlijk zullen verbeteren als deze ook slecht zijn. Je baby zal namelijk ook in de nacht weten hoe hij zelf terug in slaap moet vallen. En door betere dutjes overdag is er geen oververmoeidheid bij bedtijd, wat op zichzelf al tot rustigere en diepere slaap zal leiden.

Wanneer je baby na een te kort dutje wakker wordt, geef hem dan ruim de tijd om weer terug in slaap te laten vallen. Hou vast aan je gekozen troostmethode, bij voorkeur gedurende meer dan 30 minuten. Doorgaans is alles minder een half uur onvoldoende lang om je kindje weer in slaap te laten vallen.

Wil het nu nog steeds niet lukken met die langere dutjes en heb je er genoeg van? Ik help dagelijks ouders met meer ritme en voorspelbaarheid krijgen in hun dagen. En wie weet los je daarmee ook direct die nachtelijke problemen op! Win-win dus, wie wil dat nu niet?

Neem contact met me op via het contactformulier of boek direct jouw slaaphulp.