Vroeg wakker worden van je baby die huilt voor 5 uur ‘s ochtends is niet bepaald de meest prettige manier om je dag te beginnen.
Vroeg in de ochtend wakker worden is een veel voorkomende uitdaging waar veel ouders met kleine kinderen last van hebben. Het is ook een van de meest uitdagende problemen om op te lossen. Helaas is er vaak geen ‘snelle oplossing’ voor dit probleem en als dit lang aanhoudt, komen baby’s vast te zitten in een cyclus van te vroeg wakker worden.
Het goede nieuws is dat er een paar manieren zijn waarop je deze cyclus kunt helpen doorbreken. Maar voordat we ingaan op hoe je dit kunt doen, zijn er een paar dingen die je moet weten over vroeg in de ochtend wakker worden en waarom ze gebeuren.
Wat wordt beschouwd als te vroeg wakker worden?
Te vroeg wakker worden betekent wakker zijn om de dag te starten tussen 4 en 6 uur ‘s ochtends. Als je baby op elk moment vanaf 6 uur ‘s ochtends wakker wordt, dan is dat heel normaal. Het is vroeg, ja, maar normaal. Ook hier is soms iets in aan te passen, maar er zijn ook baby’s die van nature vroege vogels zijn.
Wat gebeurt er nu tussen 4 en 6 uur dat baby’s de neiging hebben wakker te worden?
Een baby gaat ‘s nachts door lichte en diepe slaap. Wanneer ze bij bedtijd gaan slapen, komen ze in de diepste, meest herstellende slaap van de nacht. De slaapdruk is hoog en er is heel veel slaaphormoon in het lichaam. Ze zullen tot ongeveer middernacht in diepe slaap zijn.
Na middernacht komt je baby in meer lichte slaap, waarin ze ook veel kunnen dromen. Doordat ze in lichte slaap zijn, worden ze makkelijker wakker van externe of interne factoren. Vanaf ongeveer 4 uur is er nog nauwelijks slaaphormoon aanwezig en slapen baby’s voornamelijk op slaapdruk. Dit is het moment dat het het makkelijkst voor je baby is om wakker te worden en ook het moeilijkst om weer terug te gaan slapen.
De belangrijkste redenen voor vroeg wakker worden
1. Er is een externe slaapassociatie
Als je baby gewend is om in slaap te vallen met een speen, te voeden om in slaap te vallen of in slaap te worden gewiegd, merk je misschien dat ze (meerdere keren per nacht) hulp nodig hebben om weer in slaap te vallen. Dit zal meestal vaker voorkomen na middernacht, omdat baby’s dan dus lichter slapen.
2. Oververmoeidheid | Bedtijd is te laat
Het is een misvatting dat een latere bedtijd ervoor zorgt dat je baby moe genoeg wordt om ‘s ochtends langer te slapen. Wat er eigenlijk gebeurt als je baby te moe wordt, is dat er een stresshormoon – cortisol – vrijkomt. Dit zorgt voor een nieuwe boost in energie, waardoor bedtijd een gevecht kan zijn en het moeilijker is om in diepe slaap te komen. Dit kan doorwerken in de hele nacht – met vaker wakker worden als gevolg – en de vroege ochtend. Beter is het dus om de bedtijd juist tijdelijk naar voren te halen met 15-30 minuten.
3. Te koud
Tussen 3 en 5 uur ‘s ochtends is het koudste deel van de nacht. Als je baby te koud gekleed is, zal dit vaak tot wakker worden leiden op dit moment. Kleed je baby altijd voor het koudste deel van de nacht en niet voor de temperatuur die het is bij bedtijd.
4. Honger
Het kan heel gemakkelijk zijn om aan te nemen dat je baby honger heeft in die vroege uren – en soms hebben ze dat ook! – maar als je baby al een tijdje niet ‘s nachts voedt, de calorieën krijgt die ze overdag nodig hebben, een gezond gewicht heeft en over het algemeen een gezonde baby is, kan het geven van de fles of borst vaak een nieuwe gewoonte creëren. Als je zeker weet dat je baby geen honger heeft, probeer dan geen voeding te geven. Een baby van 5 maanden heeft echt geen fles nodig om 5 uur terwijl hij om 3 uur nog gevoed is.
5. Geluid en/of licht
Licht is voor ons lichaam een signaal dat het tijd is om op te staan. Zodra een baby merkt dat hij meer kan zien, is het game over! We willen dat de kamer zo donker mogelijk is. Als de kamer van je baby net iets te licht is, kun je een draagbaar gordijn zoals deze of wat folie op de ramen gebruiken. Hetzelfde geldt voor geluid. Als de vogels fluiten of de vuilniswagen te luid is en dit je baby in die vroege uren wakker maakt, is het vaak gedaan met slapen. De beste manier om dit te bestrijden is om wat witte ruis aan te hebben om geluiden van buitenaf te blokkeren.
Gaat de puzzel van het vroege wakker worden je een beetje duizelen inmiddels? Met de complete vroeg wakker gids los je het stap-voor-stap zelf op. Klik hier om naar de vroeg wakker gids te gaan.
6. Het eerste dutje is te vroeg
Als je een baby hebt die super vroeg wakker wordt, lijkt het natuurlijk om hun dutjes naar voren te halen, maar wat dit eigenlijk doet, is het vroege wakker worden versterken! Je baby zal dit herkennen als een verlengstuk van zijn nachtrust en vroeg wakker blijven worden. Zijn lichaam gaat als het ware rekenen op dit vroege dutje en zal denken “ik moet wel om 05:00 wakker worden als ik moe genoeg wil zijn om om 07:30 weer te gaan slapen”.
Naast dat het een goed idee is je baby vooral NIET om 05:00 al uit bed te halen (zie punt 10), raad ik altijd aan het eerste dutje niet voor 09:00 te starten. Ik hoor je denken “maar dan is mijn baby al 4 uur (!) wakker”. Dat klopt. Maar door je baby af te leiden in die tijd en dat dutje steeds te blijven uitstellen, zul je na verloop van tijd gaan zien dat het vroege wakker worden verdwijnt.
7. Het eerste dutje duurt te lang
Naast te vroeg starten van het eerste dutje, is ook de lengte hiervan soms het probleem. Als jouw baby altijd 2 uur lang slaapt tijdens het ochtenddutje, gaat het lichaam van je baby ook hier op rekenen. En dus extra vroeg wakker worden om moe genoeg te zijn voor zo’n lang ochtenddutje. Daarnaast blijft er meestal niet zo veel slaap over voor de rest van de dag, wat leidt tot korte dutjes in de middag. Hierdoor is je baby meestal oververmoeid bij bedtijd. De oplossing: het ochtenddutje gaan inkorten. Vanaf 6 maanden kan het zelfs nodig zijn dit naar 30 minuten terug te brengen om het vroeg wakker worden op te lossen!
8. Te veel dagslaap
Er zijn zeker baby’s die overdag veel meer dan gemiddeld kunnen slapen en hier geen last van hebben. Maar alle baby’s hebben maar een bepaalde hoeveelheid slaap nodig in 24 uur. Als je baby te veel dagslaap krijgt – in uren of in aantal dutjes – wordt de nachtslaap automatisch korter. En dit zie je meestal in de vroege ochtend terug.
9. Niet genoeg dagslaap
Aan de andere kant, als je baby altijd alleen korte dutjes doet of te weinig dutjes doet, zal dit leiden tot oververmoeidheid. Zoals hierboven vermeld, zal oververmoeidheid vaak leiden tot vroeg ontwaken. Tijd om te gaan werken aan die langere dutjes!
10. Gewoonte
Wanneer je baby vroeg wakker wordt en niet meer gaat slapen, klinkt het heel logisch om er dan maar gewoon uit te gaan en de dag te starten. Of je kiest ervoor om je baby bij je in bed te nemen of samen wat tv te kijken op de bank. Na verloop van tijd kan dit een gewoonte gaan worden. Het lichaam van je baby leert dat er iets gebeurt om 5 uur en blijft hiervoor wakker worden. Haal je baby daarom nooit voor 6 uur uit bed om de dag echt te starten en begin ook niet gelijk met een belonende activiteit als tv kijken.
Conclusie
Het oplossen van te vroeg wakker worden is niet iets wat in één dag gebeurt (met uitzondering van te koud gekleed zijn misschien). Doorgaans kost dit tijd, geduld en consistentie. Hou rekening met 2-3 weken voor je resultaat gaat zien. Het kan ook nodig zijn aan meer dan één van bovenstaande punten te werken.
Wanneer je al maanden met een vroege vogel zit en er niet meer uitkomt, boek dan een Consult Plus. Ik maak de ingewikkelde puzzel voor je en geef je een plan om die vroege ochtenden voorgoed verleden tijd te maken!
Of los het vroeg wakker worden zelf op met de complete vroeg wakker gids, een stap-voor-stap plan boordevol tips en tricks om eindelijk van 5:00 uur weer 7:00 uur te maken.
Deze gids is voor jou als:
• Je kindje de meeste ochtenden tussen 4 en 6 uur wakker is en niet terug gaat slapen;
• Je kindje minder dan 11-12 uur slaap per nacht krijgt;
• Je kindje langer dan twee weken te vroeg wakker wordt;
• En te vroeg wakker worden het enige grote slaapissue is dat je momenteel ervaart.
Een makkelijk te downloaden e-book, te lezen op je telefoon of tablet of uit te printen.
Inclusief voorbeeldritmes passend bij de gekozen leeftijdscategorie. De gids is verkrijgbaar voor de leeftijden 4-5 maanden, 6-8 maanden, 9-18 maanden en 18+ maanden.