Aan het einde van de maand gaat de klok weer een uur vooruit. De overgang naar zomertijd vindt plaats in de nacht van 25 op 26 maart 2023. Om 02:00 is het dan plots 03:00, volgens de klok in ieder geval. Dit betekent dat je een uur mist op zondag máár het is ook de uitgelezen kans om van jouw vroege vogel eindelijk een (soort van) uitslaper te maken.

De overgang naar de zomertijd wordt vaak als een stuk makkelijker ervaren dan die naar de wintertijd. Dit komt met name omdat we het niet zo’n probleem vinden dat onze kindjes een uur langer – volgens de klok dan – slapen. Maar hoe zorg je er nu voor dat je dit nieuwe ritme en deze latere tijden vasthoudt? 

De overgang naar de zomertijd voor baby’s van 0-3 maanden

Bij hele jonge baby’s is de biologische klok nog niet volledig ontwikkeld. Vaak hebben ze nog geen vast ritme in de dag en dutjes verschillen nog erg in lengte. De tijd van opstaan in de ochtend wordt ook nog minder gedreven door hun interne klok. Dit maakt dat de overgang naar de zomertijd voor deze baby’s vaak niet tot grote problemen leidt.

Om te voorkomen dat je baby plots iedere dag tot 9:00 ligt te slapen (en dus vaak ook pas een late bedtijd heeft in de avond), kun je hem op zondagochtend een half uur later wakker maken dan zijn normale tijd van opstaan. Werd je baby voorheen meestal rond 8:00 wakker? Maak hem dan zondag 08:30 wakker. De dag erna doe je dit weer om 8:00 en zo ben je terug in je oude ritme.

Vind je het juist prettig dat je baby eindelijk een uurtje later wakker is, omdat het voorheen bijvoorbeeld altijd 6:00 was? Dan doe je niks en ga je mee met de nieuwe tijden op de klok. 6:00 wordt namelijk ineens 7:00. Hou vast aan de normale wakkertijden die passen bij jouw baby. Het kan wel zijn dat je baby een aantal dagen nodig heeft om aan de nieuwe voedingstijden te wennen. Zijn interne klok loopt namelijk nog een uur achter. Als je voorheen om 11:00 voedde, voelt dit de eerste dagen als 10:00 voor je baby. Het kan daarom zijn dat hij iets minder honger heeft, maar dit trekt vanzelf bij.

De overgang naar de zomertijd voor baby’s >4 maanden

Kindjes die in een min of meer vast ritme zitten hebben doorgaans weinig moeite met de ochtenden. Ze worden simpelweg volgens de klok een uur later wakker en dit kan juist wel goed uitkomen.

Het kan echter wel zijn dat bedtijd tijdelijk een strijd gaat opleveren. Wanneer het volgens de klok 19:00 is, is het namelijk voor je kindje eigenlijk 18:00. Je kunt er natuurlijk gewoon voor kiezen een latere bedtijd aan te houden als dit past bij jullie levensstijl en werktijden. Maar als je je kindje doordeweeks uiterlijk om 7:00 wakker moet maken om op tijd op het werk te zijn, zal het aanhouden van zo’n latere bedtijd niet altijd mogelijk zijn. 

Dus hoe ga je nu het handigst om met de overgang naar de zomertijd?

Optie 1: de routine iedere 1-2 dagen opschuiven

Door de routine van je kindje iedere 1-2 dagen op te schuiven, went de biologische klok hieraan. Op deze manier kom je uiteindelijk een uur vroeger uit op de dag dat de zomertijd ingaat en ben je weer terug op de oude tijden. 

Deze optie werkt goed voor:

• Baby’s die een vaste routine hebben
• Baby’s die gevoelig zijn voor te korte wakkertijden
• Baby’s tussen 4-6 maanden
• Baby’s die van nature later naar bed gaan
• Uitslapers

Wakkertijden en de lengte van de dutjes blijven hetzelfde. Het enige wat je doet is de routine 10-15 minuten opschuiven, inclusief starttijd van de dag, dutjes, maaltijden en bedtijd.

Dit betekent dat je je kindje iedere opvolgende ochtend 10-15 minuten eerder wakker gaat maken, gebaseerd op wat zijn natuurlijke tijd van wakker worden normaal is. Doe het licht aan of open de gordijnen en start echt de dag. Dit stimuleert de biologische klok van je kindje steeds iets eerder ‘aan’ te gaan.

Voorbeeld met 2 dutjes: de routine iedere 2 dagen met 15 minuten opschuiven

Gebruik je een slaapwekker/slaaptrainerklok voor je kindje? Vergeet niet de starttijd steeds naar voren te halen met 10-15 minuten!

Optie 2: de wakkertijd met 5-15 minuten verkorten

Dit is een goede optie wanneer het niet mogelijk is om al de maandag of dinsdag voor het ingaan van de zomertijd te starten, bijvoorbeeld doordat je kindje naar de opvang gaat. Je start de dag voor de wintertijd – zaterdag – met de wakkertijden verkorten met 5-15 minuten. Je wilt de dutjes niet zo ver naar voren halen dat je kindje niet moe genoeg is om te slapen, maar er wel voor zorgen dat de bedtijd eerder zal vallen. 

Deze optie werkt goed voor:

• Baby’s die van nature een hogere slaapbehoefte hebben
• Baby’s ouder dan 6 maanden
• Baby’s die meerdere dagen per week naar een opvang/gastouder gaan
• Baby’s die meerdere dagen per week vroeg op moeten staan

Voorbeeld met 2 dutjes: wakkertijd verkorten met 10 minuten

Dit is een voorbeeld van een kindje op een 2,5-3-4 ritme met 2 dutjes. De wakkertijden worden allemaal met 10 minuten verkort naar 2 uur 20 minuten, 2 uur 50 minuten en 3 uur 50 minuten, zodat je op zaterdag en zondag in totaal 30 minuten eerder uitkomt. Vanaf maandag hervat je de tijden van de routine zoals normaal (maar dan in de zomertijd). Vanaf dat moment hou je dus weer 2,5-3-4 uur aan.

Optie 3: je doet niets

Het is natuurlijk ook een optie om op zondagochtend direct met zomertijd mee te gaan. Je kindje zal waarschijnlijk een uur langer slapen dan normaal. Dit betekent dat de hele dag een uur zal opschuiven, inclusief de avondbedtijd. Zoals gezegd is dit niet altijd een goede optie wanneer je doordeweeks meerdere dagen achter elkaar vroeg op moet staan. Je kindje zal in de avond namelijk moeite hebben om op de oude tijd in slaap te vallen. Maar wanneer het je doel is de biologische klok van je kindje een heel uur op te schuiven (want: vroege vogel!) is dit de perfecte aanpak.

Deze optie werkt goed voor:

• Vroege vogels

BELANGRIJKE TIPS

1.Donker en licht zijn de sleutel

De biologische klok (circadiaans ritme) wordt voornamelijk gestuurd door donker en licht. Maak hier dus gebruik van! Wil je eindelijk van die vroege vogel af? Zorg dat de kamer ook in de ochtend écht pikkedonker is. Ieder streepje licht dat binnenkomt kan de biologische klok van je kindje resetten naar de oude tijden, ook wanneer hij op dat tijdstip nog in slaap is. Licht dringt namelijk door de oogleden de ogen binnen, dus je kindje hoeft niet wakker te zijn om dit licht waar te nemen.

In de avond kun je hier ook gebruik van maken door de kamer zo lang mogelijk licht te houden. Dit zorgt ervoor dat het lichaam van je kindje later melatonine aan gaat maken, waardoor de bedtijd ook later zal kunnen zijn.

2. Pas alle tijden aan, dus ook die van voedingen en bedtijd

Naast licht wordt de biologische klok ook gestuurd door voeding en interactie. Dit is de reden dat we altijd rond dezelfde tijd honger krijgen door de dag. Als je alle slaaptijden opschuift, neem dan ook de tijden van voedingen mee en alle andere activiteiten. Als je alleen de slaaptijden opschuift heb je alsnog kans dat je vroege vogel terugvalt in de oude tijden.

3. Geef je kindje de tijd

Net als bij een jetlag heeft de biologische klok even de tijd nodig om zich aan te passen naar de nieuwe tijden. Geef je kindje – en jezelf – de tijd hiervoor. De eerste dagen zullen jullie in de ochtend wat meer vermoeid zijn, omdat het voor je lichaam nog een uur eerder is.

Meestal is de interne klok na 5-7 dagen helemaal gewend en is dit jetlag gevoel verdwenen. 

4.Heb realistische verwachtingen

Niet voor alle kindjes lukt het om die klok blijvend een uur op te schuiven, zeker wanneer je doordeweeks rond 7:00 (of eerder) op moet staan. De kans is vrij groot dat je kindje van nature in de oude tijden van voor de overgang naar de zomertijd zal vervallen. Daarnaast zijn sommige kindjes van nature vroeger wakker dan anderen. Ook dit komt vaak na een tijdje weer terug, simpelweg omdat dat hun natuurlijke ritme is, ongeacht wat de klok zegt. 

5. Vraag hulp wanneer het niet lukt

Werd je kindje tijdelijk later wakker na de overgang naar de zomertijd, maar is hij al snel weer een vroege vogel geworden? Dan is er een andere oorzaak waarom je kindje steeds zo vroeg wakker wordt. Weet dan dat er hulp voor je is! Ik help je om die dagen weer op te schuiven naar fijne tijden die werken voor jouw kindje en jullie gezin. Boek gratis een kennismakingsgesprek van 15 minuten om de mogelijkheden te bespreken of boek direct één van de pakketten.